मुख्य मजकुराकडे जा
Healthy Community Logo
Healthy Communityमराठी आरोग्य मंच
मुख्यपृष्ठआमच्याबद्दलमधुमेह माहितीपोषणव्यायाममिलेट्समायक्रोग्रीन्सआरोग्य लेखचर्चा मंचसंपर्क

आरोग्य समुदाय महाराष्ट्र

मराठी भाषेत विश्वसनीय आरोग्य माहिती, पोषण आणि समुदायात्मक साह्य.

द्रुत दुवे

  • आमच्याबद्दल
  • आरोग्य लेख
  • चर्चा मंच

कायदेशीर

  • गोपनीयता धोरण
  • अटी व शर्ती
  • कुकी धोरण
  • अस्वीकृती
  • संपर्क

सोशल मीडिया

अधिकृत सोशल मीडिया प्रोफाइल्स लवकरच उपलब्ध होतील.

  1. मुख्यपृष्ठ
  2. मधुमेह माहिती
  3. आहार
मधुमेह आहार

मधुमेह रोगींसाठी योग्य आहार

संतुलित, पौष्टिक आणि चविष्ट आहाराद्वारे रक्तशर्करा नियंत्रणात ठेवा.

प्लेट पद्धती (Plate Method)

आपल्या ताटाचे तीन समान भागांत विभाजन करा:

🥗

१/२ - भाज्या

हिरव्या, रंगीबेरंगी भाज्या (कमी स्टार्चयुक्त)

🥔

१/४ - कर्बोदके

संपूर्ण धान्य, डाळ, बटाटे

🥛

१/४ - प्रथिने

मासे, कोंबडी, अंडी, डाळ, दही

पोषक घटक

प्रथिने

प्रत्येक जेवणात २५-३५ ग्रॅम प्रथिनांचा समावेश करा. मासे, कोंबडी, अंडी, दूध, दही, डाळी.

तंतुमय पदार्थ (फायबर)

दररोज २५-३० ग्रॅम फायबर घ्या. भाज्या, फळे (मर्यादित), संपूर्ण धान्य.

निरोगी स्निग्ध पदार्थ

ऑलिव्ह तेल, खोबरेल तेल, सुकामेवा, बिया. तेलाचा वापर कमीत कमी करा. भारतीय मधुमेह संघाच्या मार्गदर्शनानुसार, दैनिक स्निग्ध सेवन एकूण उष्मांकाच्या २०-३०% असावे.

पाणी

दररोज किमान ८-१० ग्लास पाणी प्या. चहा-कॉफीचे सेवन मर्यादित ठेवा.

जेवण योजना

सकाळ (सकाळी ६-७)

कोमट पाणी, लिंबूसह. १५-२० मिनिटे व्यायाम.

न्याहारी (सकाळी ७:३०-८)

उपमा, थालीपीठ, खिचडी किंवा डाळीची भाजी. साखर न घालता चहा.

मध्यान्ह नाश्ता (सकाळी १०-११)

हलका नाश्ता – नारळपाणी, मूठभर सुकामेवा किंवा लिंबूपाणी.

दुपारचे जेवण (दुपारी १२:३०-१)

भात/चपाती, डाळ, भाजी, कोशिंबीर. दही किंवा ताक.

सायंकाळचा नाश्ता (संध्याकाळी ४-५)

हलका नाश्ता – मोड आलेली डाळ, भाजलेली शेंगदाणे, चहा (कमी साखर).

रात्रीचे जेवण (रात्री ७-८)

सूप, भाजी, चपाती किंवा भात. मासे किंवा कोंबडी (आठवड्यातून २-३ वेळा).

झोपण्यापूर्वी (रात्री ९-१०)

कोमट दूध (कमी साखर) किंवा चहा. बदाम (५-६ दाणे).

टाळावयाचे पदार्थ

✗ गोड पदार्थ

साखर, खीर, हलवा, केक, आइस्क्रीम, पेस्ट्री

✗ साखरयुक्त पेये

साखरयुक्त शीतपेये, फळांचा रस, कृत्रिम सरबत

✗ तळलेले पदार्थ

समोसे, चिप्स, खोल तेलात तळलेले पदार्थ

✗ प्रक्रिया केलेले अन्नपदार्थ

डब्याबंद अन्नपदार्थ, नूडल्स, पिझ्झा, बर्गर

✗ पांढरे/परिष्कृत पदार्थ

पांढरा भात, पांढरी ब्रेड, मैदा

महत्त्वाचे सूचना

भारतीय मधुमेह संघ (Indian Diabetes Association) आणि ICMR च्या मार्गदर्शनानुसार, योग्य अन्नराज व पोषक तत्वांसह वजन व्यवस्थापन अत्यंत महत्त्वाचे आहे. प्रमाणित पोषण तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे शिफारस केले जाते. नैसर्गिक खाद्य पदार्थ, दाल, संपूर्ण धान्य आणि भारतीय मिलेट्स हे पुरेसे आणि पोषणाने भरलेले आहेत.

आहाराशी संबंधित पुढील विषय

आहारानंतर पूरक मार्गदर्शन आणि मापन याकडे जा.

पोषण आणि आहार

संतुलित प्लेट आणि रोजच्या आरोग्यदायी सवयी.

व्यायाम

जेवणासोबत हालचालींचे वेळापत्रक जुळवा.

रक्त शर्करा मापन

आहाराचा साखरेवर काय परिणाम होतो ते ट्रॅक करा.

तुमचे आरोग्य आमची प्राथमिकता

या मार्गदर्शनांचा वापर करून तुमचे आरोग्य सुधारा आणि एक निरोगी जीवन जगा.

आरोग्य मोजणीलेख वाचा

अस्वीकृती

या संकेतस्थळावरील माहिती ही केवळ शैक्षणिक आणि जनजागृतीसाठी आहे. ही माहिती डॉक्टरांच्या सल्ल्याचा किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. कोणताही नवीन आहार, औषध किंवा उपचार सुरू करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा किंवा पात्र आरोग्यतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.