मुख्य मजकुराकडे जा
Healthy Community Logo
Healthy Communityमराठी आरोग्य मंच
मुख्यपृष्ठआमच्याबद्दलमधुमेह माहितीपोषणव्यायाममिलेट्समायक्रोग्रीन्सआरोग्य लेखचर्चा मंचसंपर्क

आरोग्य समुदाय महाराष्ट्र

मराठी भाषेत विश्वसनीय आरोग्य माहिती, पोषण आणि समुदायात्मक साह्य.

द्रुत दुवे

  • आमच्याबद्दल
  • आरोग्य लेख
  • चर्चा मंच

कायदेशीर

  • गोपनीयता धोरण
  • अटी व शर्ती
  • कुकी धोरण
  • अस्वीकृती
  • संपर्क

सोशल मीडिया

अधिकृत सोशल मीडिया प्रोफाइल्स लवकरच उपलब्ध होतील.

  1. मुख्यपृष्ठ
  2. मधुमेह माहिती
  3. गुंतागुंत
मधुमेह गुंतागुंत

मधुमेहाची दीर्घकालीन गुंतागुंत

योग्य नियंत्रणामुळे या गुंतागुंत रोखू शकतात.

महत्वाची

मधुमेह दीर्घकाळ नियंत्रित न राहिल्यास विविध अंगांना नुकसान होऊ शकते. नियमित रक्तशर्करा नियंत्रण या समस्या रोकण्यास मदत करू शकते.
1

डोळ्यांचा आजार (Diabetic Retinopathy)

लक्षणे:

धूसर दिसणे, डोळ्यासमोर काळे ठिपके किंवा तरंगणारे डाग दिसणे, रंग ओळखण्यात अडचण येणे किंवा दृष्टी कमी होणे.

प्रतिबंध:

रक्तातील साखर आणि रक्तदाब नियंत्रणात ठेवा, नियमित डोळ्यांची तपासणी करून घ्या आणि दृष्टीत कोणताही बदल जाणवल्यास त्वरित नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.

2

मूत्रपिंडाचा आजार (Diabetic Nephropathy)

लक्षणे:

पाय, घोटे किंवा चेहऱ्यावर सूज येणे, लघवीमध्ये प्रथिने जाणे, थकवा जाणवणे, रक्तदाब वाढणे.

प्रतिबंध:

रक्तातील साखर आणि रक्तदाब नियंत्रणात ठेवा, डॉक्टरांनी दिलेली औषधे नियमित घ्या, मीठाचे प्रमाण कमी ठेवा, पुरेसे पाणी प्या आणि मूत्रपिंडाच्या कार्याची नियमित तपासणी करा.

3

हृदयविकार (Cardiovascular Disease)

लक्षणे:

छातीत दुखणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे, हृदयाचे ठोके अनियमित होणे, लवकर थकवा जाणवणे.

प्रतिबंध:

रक्तातील साखर, रक्तदाब आणि कोलेस्टेरॉल नियंत्रणात ठेवा, नियमित व्यायाम करा, संतुलित आहार घ्या, धूम्रपान व मद्यपान टाळा आणि नियमित आरोग्य तपासणी करून घ्या.

4

स्ट्रोक (Stroke)

लक्षणे:

शरीराच्या एका बाजूला अचानक अशक्तपणा किंवा सुन्नपणा येणे, बोलण्यात अडचण येणे, चेहरा एका बाजूला वाकणे, अचानक दिसण्यात अडचण येणे.

प्रतिबंध:

रक्तातील साखर, रक्तदाब आणि कोलेस्टेरॉल नियंत्रणात ठेवा, नियमित व्यायाम करा, संतुलित आहार घ्या, धूम्रपान व मद्यपान टाळा आणि नियमित आरोग्य तपासणी करून घ्या.

5

मज्जातंतूंचे नुकसान (Neuropathy)

लक्षणे:

हात किंवा पाय सुन्न होणे, मुंग्या येणे, जळजळ होणे किंवा वेदना जाणवणे.

प्रतिबंध:

रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवा, दररोज पायांची तपासणी करा आणि पायांची योग्य काळजी घ्या.

6

मधुमेहामुळे पायावरील जखमा (Diabetic Foot Ulcer)

लक्षणे:

पायावर जखम होणे, जखम लवकर न भरणे, सूज येणे, लालसरपणा किंवा संसर्ग होणे.

प्रतिबंध:

दररोज पायांची तपासणी करा, अनवाणी चालणे टाळा, आरामदायक पादत्राणे वापरा आणि जखम दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

7

त्वचेचे संसर्ग

लक्षणे:

त्वचेवर खाज येणे, लालसरपणा, बुरशीचा संसर्ग, जखम उशिरा भरून येणे किंवा वारंवार त्वचेचे संसर्ग होणे.

प्रतिबंध:

त्वचा स्वच्छ व कोरडी ठेवा, दररोज अंघोळ करा आणि संसर्गाची लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

8

दात व हिरड्यांच्या समस्या

लक्षणे:

हिरड्यांतून रक्त येणे, हिरड्यांना सूज येणे, तोंडाला दुर्गंधी येणे, दात सैल होणे किंवा गळणे.

प्रतिबंध:

दिवसातून दोन वेळा दात घासा, नियमित फ्लॉसचा वापर करा, रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवा आणि दर ६ महिन्यांनी दंतवैद्यांकडून तपासणी करून घ्या.

9

मानसिक आरोग्य

लक्षणे:

सतत उदास वाटणे, चिंता वाटणे, तणाव जाणवणे, झोप न लागणे किंवा कोणत्याही कामात रस कमी होणे.

प्रतिबंध:

नियमित व्यायाम करा, योग व ध्यानाचा सराव करा, कुटुंबीय आणि मित्रांसोबत वेळ घालवा, पुरेशी झोप घ्या आणि गरज वाटल्यास मानसोपचार तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.

10

लैंगिक आरोग्याशी संबंधित समस्या

लक्षणे:

पुरुषांमध्ये ताठरता टिकवण्यात अडचण येणे, महिलांमध्ये योनीमार्गात कोरडेपणा किंवा लैंगिक संबंधांदरम्यान अस्वस्थता जाणवणे.

प्रतिबंध:

रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवा, नियमित व्यायाम करा, धूम्रपान व मद्यपान टाळा आणि समस्या असल्यास डॉक्टरांचा मोकळेपणाने सल्ला घ्या.

गुंतागुंतीपासून सुरक्षित राहण्यासाठी सामान्य सूचना

✓ नियमित रक्तशर्करा नियंत्रण

रक्तशर्करा सामान्य पातळीवर ठेवल्याने गुंतागुंत होण्याचा धोका कमी होतो.

✓ स्वस्थ आहार

संपूर्ण धान्य, भाज्या, फळे आणि प्रोटीनयुक्त खाद्य.

✓ नियमित व्यायाम

आठवड्यात कमीत कमी 150 मिनिटे व्यायाम करा.

✓ वजन व्यवस्थापन

स्वस्थ वजन राखा - हे इन्सुलिन संवेदनशीलतेत सुधार करते.

✓ औषध नियमितता

डॉक्टरांनी सांगितलेल्या सर्व औषधे वेळेवर घ्या.

✓ तणाव कमी करा

ध्यान, योग आणि विश्राम तणाव कमी करतात.

✓ नियमित तपासणी

महिन्यामध्ये कमीत कमी एक वेळा डॉक्टरांना भेट दे.

✓ जीवनशैली बदल

धूम्रपान आणि अल्कोहोलपासून दूर राहा.

नियमित तपासणी

प्रत्येक 3-6 महिन्यामध्ये:

  • • HbA1c परीक्षा
  • • रक्तशर्करा परीक्षा
  • • लिपिड प्रोफाईल
  • • रक्तचाप तपासणी

प्रत्येक वर्षी:

  • • संपूर्ण आरोग्य तपासणी
  • • डोळ्यांची तपासणी (नेत्र वैद्यांद्वारे)
  • • वुकल कार्य परीक्षा
  • • दंत तपासणी
  • • पायांची तपासणी

जटिलता समजून घेतल्यानंतर

जोखीम कमी करणाऱ्या मूलभूत पानांकडे परत जा.

निदान

नियमित चाचण्यांनी समस्या लवकर सापडतात.

रक्त शर्करा मापन

घरी मोजणी करून गुंतागुंत कमी करा.

पायांची काळजी

डायबिटीजच्या गुंतागुंतींपासून संरक्षणासाठी पायांची निगा.

तुमचे आरोग्य आमची प्राथमिकता

या मार्गदर्शनांचा वापर करून तुमचे आरोग्य सुधारा आणि एक निरोगी जीवन जगा.

आरोग्य मोजणीलेख वाचा

अस्वीकृती

या संकेतस्थळावरील माहिती ही केवळ शैक्षणिक आणि जनजागृतीसाठी आहे. ही माहिती डॉक्टरांच्या सल्ल्याचा किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. कोणताही नवीन आहार, औषध किंवा उपचार सुरू करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा किंवा पात्र आरोग्यतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.